Thái sư Trần Thủ Độ
(Trích Đại Việt Sử kí toàn thư)
Ngô Sĩ Liên
A. mục tiêu bài học
Giúp HS:
1. Hiểu được nhân cách chính trực, chí công vô tư, biết lắng nghe và khuyến khích cấp dưới giữ vững phép nước của Trần Thủ Độ.
2. Cách viết sử biên niên là sự kết hợp giữa biên niên và tự sự.
B. Phương tiện thực hiện
- SGK, SGV
- Thiết kế bài học
C. cách thức tiến hành
GV có thể tổ chức giờ dạy học theo cách kết hợp giữa đọc với gợi tìm; kết hợp với các hình thức trao đổi thảo luận, trả lời các câu hỏi.
D. tiến trình dạy học
1. Kiểm tra bài cũ
2. Giới thiệu bài mới
Người viết sử ít nhất phải có hai phẩm chất:
+ Một là, tài năng và học vấn rộng.
+ Hai là, có dũng khí và trung thực.
Dũng khí thể hiện ở sự khen, chê rõ ràng, không khuất phục trước cường quyền, không bẻ cong ngòi bút, không a dua xu phụ. Dũng khí và trung thực cộng với tài năng lựa chọn sự kiện, không miêu tả dài dòng là yêu cầu cần thiết đối với một sử gia lớn. Để thấy được, chúng ta tìm hiểu đoạn trích: “Thái sư Trần Thủ Độ” trong “Đại Việt sử kí toàn thư” của Ngô Sĩ Liên.
Hoạt động của GV và HS
Yêu cầu cần đạt

I. Tìm hiểu chung
1. Tiểu dẫn (HS đọc SGK)
- Phần tiểu dẫn SGK trình bày nội dung gì?
Giới thiệu có tính khái quát: Tác giả sử gia: Ngô Sĩ Liên, tác phẩm “Đại Việt sử kí toàn thư” và vài nét về Trần Thủ Độ:

+ Gồm hai phần Ngoại kỉ và Bản kỉ. Phần Ngoại kỉ viết về lịch sử nước ta từ thời Hồng Bàng đến thế kỉ thứ X. Phần Bản kỉ viết tiếp từ Đinh Tiên Hoàng đến thời hậu Lê.
+ Tác phẩm là công trình của một nhóm tác giả do Ngô Sĩ Liên đứng đầu và hoàn thành năm 1498, dựa vào Đại Việt sử kí của Lê Văn Hưu và Sử kí tục biên của Phan Phu Tiên. Đại Việt sử kí toàn thư gồm 15 quyển, sau đó nhóm Phạm Công Trứ viết 5 quyển nữa là 20 quyển.

- Trần Thủ Độ: Người có công dựng lên nhà Trần, giúp Trần Thái Tông ổn định chính trị, kinh tế đất nước.
- Lựa chọn bốn sự kiện và cách ứng xử trong cuộc đời Trần Thủ Độ, tác giả Đại Việt sử kí toàn thư đã khắc hoạ một nhân cách không để tình riêng lấn át, luôn giữ kỉ cương phép nước và khuyến khích cấp dưới làm như mình của Trần Thủ Độ.
- Linh Từ Quốc Mẫu với Công Chúa là một. Nguyên do cụ thể: Bà là hoàng hậu của vua Lí Huệ Tông, là mẹ đẻ của Lí Chiêu Hoàng. Khi nhà Lí mất, bà bị giáng làm công chúa và lấy Trần Thủ Độ.
Thái sư Trần Thủ Độ
1. Giới thiệu về Trần Thủ Độ
a. Ngày, tháng, năm qua đời được truy tặng Thượng phụ Thái sư Trung Vũ Đại Vương.
b. Sinh thời không có học vấn nhưng tài lược hơn người. Làm quan triều Lí được mọi người mến mộ.
c. Trần Cảnh lấy được thiên hạ nhờ Trần Thủ Độ, nên Trần Thủ Độ quyền hơn cả vua.
2. Phẩm chất tính cách của Trần Thủ Độ:
a - Với người hặc tội mình (chú ý lời nói và hành